Stoltenberg: NATO içinde iki kanatlı savunma planlaması olamaz

NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg, Belçika’nın başşehri NATO karargahında Anadolu Ajansı’ndan Nazlı Yüzbaşıoğlu’nun sorularını yanıtladı. Türkiye savaş sanayii hakkında da değerlendirmelerde bulunan NATO Genel Sekreteri, “Türk hükümetinin ve tıpkı vakitte Türk savunma endüstrisinin savaş uçakları dahil yeni üst seviye gelişmiş kabiliyetlere yatırım yapma uğraşlarını memnuniyetle karşılıyorum, bu kıymetli. Türkiye’nin uzun yıllar boyunca çok tesirli olduğu kanıtlanmış Bayraktar insansız hava araçlarını üretmiş olmasını da memnuniyetle karşılıyorum” tabirlerini kullandı.

‘TÜRKİYE, BİLHASSA DE IŞİD’LE ÇABADA DEĞERLİ ROL OYUNUYOR’

Stoltenberg, Türkiye’nin NATO’ya iştirakinin 72’inci yılını kutladığı hatırlatılarak sorulan, “İttifak’a yaklaşık 10 yıl hizmet etmiş bir NATO Genel Sekreteri olarak Türkiye’nin NATO’ya katkısını nasıl değerlendirirsiniz?” sorusuna şu karşılığı verdi:

“Türkiye, kıymetli ve çok bedelli bir NATO müttefikidir. Sizler (Türkiye) 72 yıldır bu İttifak’ın üyesisiniz. Daha geçen ay (Türkiye’nin NATO’ya üyeliğinin 72.) yıl dönümünü kutladık. Türkiye, ortak güvenliğimize, ortak savunmamıza pek çok farklı halde katkıda bulundu. Türkiye, İttifak’ın en büyük 2’nci ordusuna, âlâ eğitimli ve donanımlı askeri güçlere sahiptir. Kosova ve Irak dahil NATO misyonlarına ve operasyonlarına katılıyorsunuz.

Bununla da kalmıyor, Türkiye’nin Irak ve Suriye’nin yanı sıra Karadeniz ve kuzeyde de Rusya ile sonu olan coğrafik stratejik pozisyonu elbette tüm İttifak için kıymetli. Türkiye terörle çabada, bilhassa de IŞİD’le uğraşta kıymetli rol oynamaktadır. NATO müttefikleri ve hepimiz terörle çabaya yardımcı olmak için Türkiye’deki altyapı üslerini kullandık. Münasebetiyle İttifak’ın kilit bir müttefik olmaya devam etmesini desteklemek için Türkiye’nin sarf ettiği tüm gayretleri takdirle karşılıyorum.”

‘İŞBİRLİĞİ DUYURULARINI MEMNUNİYETLE KARŞILIYORUM’

Türkiye’nin beşinci kuşak savaş uçağı KAAN ile genel manada savunma endüstrisinin bugünün ve geleceğin NATO’sundaki rolü hakkında da değerlendirmede bulunan Stoltenberg, Bayraktar SİHA’larının Ukrayna savaşındaki kıymetine de işaret ederek şöyle konuştu:

“Türk savunma endüstrisi ile İttifak’ın başka ülkelerinin savunma endüstrisi ortasında daha fazla işbirliği yapılacağına dair yakın vakitte yapılan duyuruları da memnuniyetle karşılıyorum. Ayrıyeten ABD’nin artık daha fazla F16’yı yenileyecek ve teslim edecek olması, Kanada ve Türkiye’nin Bayraktar insansız hava araçları ve insansız hava araçlarının Kanada tarafından teslim edilen kesimlerine ait çalışması ya da örneğin; İsveç ve Türkiye’nin savunma endüstrisi projelerini geliştirmek için birlikte daha yakın çalışacağını duyurması memnuniyet vericidir. Bunlar, Türkiye’nin bir müttefik olarak kişisel halde yaptıklarıdır. Lakin bunun da ötesinde asıl kıymetli olan, Türkiye’nin askeri kabiliyetler geliştirme ve üretmede tüm müttefiklerle birlikte çalışıyor olmasıdır.”

‘ENİNDE SONUNDA BİRBİRİMİZ İÇİN ÖLECEĞİMİZ BİR İTTİFAKIN İÇİNDEYİZ’

NATO Genel Sekreteri, AA muhabirinin “Türkiye, müttefikler ortasındaki savunma ticareti kısıtlamalarının kaldırılması konusunu sık sık gündeme getiriyor. Bu bahisteki mevcut durumu nasıl değerlendiriyorsunuz?” sorusuna ise şu karşılığı verdi:

“NATO müttefiklerinin kendi ortalarında savunma ticaretinde rastgele bir kısıtlamaya maruz kalmaması gerektiğine kuvvetle inanıyorum. Birbirimizi koruyacağımıza, savunacağımıza ve eninde sonunda birbirimiz için öleceğimize kelam verdiğimiz bir İttifak’ın içindeyiz.

“Elbette birbirimiz ortasında savunma teçhizatı ticareti de yapabilmeliyiz. Vilnius’taki NATO Tepesi’nde müttefiklerin savunma teçhizatı ticaretinin önündeki manileri kaldırmayı kabul ettiği çok güçlü bir açıklama yaptık, karar aldık. Ayrıyeten F16’lar ve Türkiye’nin başka NATO müttefiklerinden satın aldığı kıymetli kabiliyet ve ekipman örneklerinde görüldüğü üzere, müttefiklerin artık Türkiye ile daha fazla ticaret yaptığını görmek de memnuniyet verici.”

‘İYİ OLMAYAN ŞEY, NATO’NUN GAYRETLERİNİ TEKRARLANMIŞ KILMAKTIR’

NATO Genel Sekreteri Stoltenberg, savunma sanayii alanındaki üretim ve tedarikin Avrupa Birliği (AB) üyeleri içinde olmasını teşvik eden “Avrupalı olanı al” halinde bir strateji oluştuğuna işaretle sorulan, “Bu ülkelerin birçoklarının birebir vakitte NATO üyesi olduğunu göz önünde bulundurursak; NATO çatısı dışına çıkılarak atılan ve ABD, İngiltere ve Türkiye üzere savunma endüstrisi devlerini dışarıda bıraktıkları izlenimini veren bu adımları nasıl değerlendiriyorsunuz?” sorusuna ise şu sözlerle karşılık verdi:

“Bence AB ve NATO müttefiklerinin savunma alanında daha fazla efor sarf etmeleri kıymetli. Örneğin; savunma harcamalarının artırılması, savunma alanındaki uğraşların manalı formda çoğalması için bir ön şarttır. NATO, yıllardır Avrupalı müttefiklerine savunma alanında daha fazla harcama yapmaları davetinde bulunuyordu ve artık daha fazla harcama yapıyorlar, bu düzgün bir şey. AB’nin Avrupa savunma endüstrisindeki parçalanmışlığın üstesinden gelmek için daha fazla efor ortaya koyması da yeterli bir şey. Elbette AB’nin yaratıcılığı, gelişimi ya da yeni kabiliyetleri teşvik etmek için yaptığı her şey yeterlidir.

İyi olmayan şey; NATO’nun gayretlerini tekrarlanmış kılmak, rekabet etmek ve üst üste bindirmektir. Örneğin; iş müttefiklerimizin neye yatırım yapacaklarına karar vermesi ve kabiliyet amaçlarının belirlenmesine geldiğinde, bu NATO’nun temel sorumluluğudur. Savunma planlamasının bir kesimidir. Zira gerçek bir kolektif savunma, savaş alanında da birbirini tamamlayan ögelere dayanmak zorundadır. Münasebetiyle NATO’nun savunma planlaması, her bir müttefik için belli kabiliyet amaçları belirlemek, NATO’nun işidir.

NATO içinde elbette iki kanatlı savunma planlama süreçlerimiz olamaz. Hem NATO hem de AB üyesi olan NATO müttefiklerinin iki başka amacı olamaz. Yani iki amaç birden olamaz. NATO’nun temel kabiliyeti, standartlar da NATO’nun belirlediği bir şey olmalıdır. NATO müttefikleri ortasında yeni bariyerler kurmak, kolektif savunmayı güçlendirme eforlarımızı baltalayacaktır. Zira yeni pürüzler fiyatları artıracak, kaliteyi düşürecek ve yaratıcılığın önüne geçecektir. Bu nedenle elbette İngiltere, Kanada, ABD, Türkiye yahut Norveç üzere AB üyesi olmayan müttefikleri de kapsayan bir transatlantik savunma endüstrisi ekosistemine inanıyorum.​​​​​​​

Bu eforlar için tek platform NATO olmalı zira AB üyesi NATO müttefikleri, NATO’nun savunma harcamalarına ayırdığı hissenin yüzde 20’sini temsil etmektedir. NATO’nun savunma harcamaları bütçesinin yüzde 80’i AB üyesi olmayan NATO müttefiklerinden gelmektedir. Bu nedenle ortalarında maniler yaratmaya değil, elbette tüm ailenin ve yüzde 100’ünün birlikte çalışmasına gereksinimimiz var.”

MÜTTEFİKLER, KUSURSUZ BİR HALEF BULACAKTIR’

“NATO’da bir yıl daha vazifenizde kalmanız kelam konusu mu?” sorusunu da yanıtlayan Genel Sekreter, “Müttefiklerin harika bir halef bulacağına katiyetle eminim. NATO’da pek çok karardan ben sorumluyum lakin halefimi seçmek üzere bir sorumluluğum yok. Müttefiklerin güzel bir tahlil bulacağına eminim” tabirlerini kullandı.

Aynı vakitte Norveç’in eski başbakanı olan Stoltenberg, 32 üyesi bulunan NATO’nun genel sekreterliği vazifesini 1 Ekim 2014’ten bu yana sürdürüyor. Stoltenberg’in vazife mühleti daha evvel 4 sefer uzatıldı. Geçen yıl temmuzda yapılan son uzatma, 1 Ekim’de sona erecek.

(DIŞ HABERLER SERVİSİ)