Paris’te ‘ateşkes’ görüşmeleri, ABD’den İsrail’e ‘yerleşim planı’ eleştirisi

İsrail’in saldırısı altındaki Gazze’de ateşkes sağlanması ve Hamas’ın askeri kanadı İzzeddin El Kassam Tugayları’nın 7 Ekim 2023’teki ‘Aksa Tufanı’ sırasında rehin aldığı İsraillilerin hür bırakılması için dün Fransa’nın başşehri Paris’te arabulucularla yapılan görüşmelere İsrail’den bir heyet de katıldı. Bahis hakkında bilgi sahibi bir kaynak, Reuters haber ajansına yaptığı açıklamada, İsrail’in ulusal istihbarat servisi Mossad’ın lideri David Barnea’nın burada arabulucularla görüştüğünü aktardı. Paylaşılan bilgilere nazaran, Barnea, Paris’te arabulucular Katar, Mısır ve ABD’nin temsilcileriyle başka farklı bir ortaya geldi.

‘İYİMSERLİK EMARELERİ VAR’

İsmi ve hangi ülke vatandaşı olduğu açıklanmayan kaynak, “Ciddi bir müzakerenin başlangıcına hakikat ilerlenebileceğine yönelik yeşeren optimistlik emareleri var” diye konuştu. Mısır’ın El Kahire TV News kanalı da görüşmelerin başladığını aktardı.

Hamas’tan bir yetkili ise Mısır’ın başşehri Kahire’de tıpkı bağlamda yapılan görüşmelerin tamamlandığını ve artık haftasonu İsrail’le yapılacak görüşmelerden arabulucuların neler aktaracağını beklediklerini söyledi. Hamas Siyasi Ofis Lideri İsmail Haniye, Aralık 2023’ten bu yana Mısır’a yaptığı birinci ziyarette muhtemel bir ateşkesle ilgili Mısırlı arabulucularla temaslarda bulunmak üzere bu hafta başşehir Kahire’deydi.

HAMAS: KAHİRE’DE YENİ BİR TEKLİF SUNULMADI

İki Mısırlı güvenlik kaynağı da daha evvel yaptıkları bir açıklamada, perşembe günü Haniye ile görüşmelerin tamamlanmasının akabinde Mısır istihbarat örgütü lideri Abbas Kamil’in İsrailli temsilcilerle görüşmek üzere 23 Şubat Cuma günü Paris’e gideceğini belirtmişti. İsrail, Paris’teki görüşmelerle ilgili resmi bir açıklama yapmazken, görüşmelerin haftasonu boyunca devam etmesi bekleniyor. İsminin paylaşılmasını istemeyen bir Hamas yetkilisi ise Hamas’ın Mısırlı arabulucularla yaptıkları görüşmelerde yeni bir teklif sunmadığını, şu anda İsrail’le yapılacak görüşmelerin sonuçlarını beklediklerini bildirdi.

Hamas yetkilisi, görüşmelere ait açıklamasında, “(Mısırlılarla) teklifimizi konuştuk; artık onlar Paris’ten dönene kadar bekleyeceğiz” sözlerini kullandı.

ABD: İSRAİL’İN PLANI MEMLEKETLER ARASI HUKUKA UYGUN DEĞİL

Kasım 2023’tekine benzeri bir ateşkes ve rehine takası mutabakatına misal bir mutabakata varılması için ABD de bir müddettir diplomasi yürütüyor. Washington idaresi, Gazze’de ‘geçici bir insani ara’ sağlanmasını, ‘kalıcı ateşkesin vaktinin gelmediğini’ savunuyor.

ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken da dün Arjantin’i ziyareti sırasında mevkidaşı Diana Mondino ile düzenlediği ortak basın toplantısında İsrail’in işgal altındaki Batı Şeria’da yeni yasa dışı konut inşa etme planları ve İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu’nun ‘savaş sonrası Gazze’ ile ilgili kabineye sunduğu planı kıymetlendirdi.

AA’nın aktardığına nazaran, Blinken İsrail idaresinin, Batı Şeria’nın birtakım bölgelerinde 3 bin 300’den fazla konut inşasına onay veren planını ‘hayal kırıklığı’ kelamlarıyla karşıladı.

Blinken, “Yerleşim yerleri konusundaki haberleri gördük ve açıkçası bu duyurudan ötürü hayal kırıklığına uğradığımızı söylemem lazım. İster Cumhuriyetçi ister Demokrat ABD idareleri uzunca bir müddettir yeni yerleşim yerlerinin barışa ulaşmada zıt tesire sahip olduğu görüşünde. Ayrıyeten bu yerleşim yerleri milletlerarası hukuka da uygun değil” dedi.

İsrail hükümetinin, işgal altındaki Batı Şeria’nın Beytüllahim kenti yakınındaki Maale Adumim Yahudi yerleşim ünitesine 2 bin 350, Kedar’a yaklaşık 300, Efrat yasa dışı Yahudi yerleşim ünitesine ise 700 konut inşasını onaylamayı planladığı kamuoyuna yansımıştı.

‘PLANI GÖRMEDİM’

Öte yandan Blinken, İsrail Başbakanı Netanyahu’nun Gazze’de savaş sonrasına ait kabineye plan sunduğu tarafındaki haberleri de kıymetlendirdi. Blinken, “Haberleri gördüm lakin planı açıkçası görmedim. Münasebetiyle ayrıntıları görene kadar kıymetlendirme hakkımı gizli tutuyorum. Gazze terörizm için platform olamaz. Bununla bir arada Gazze’de hiçbir formda İsrail işgali olmamalı ve Gazze’nin yüz ölçümü daraltılmamalı” yorumunu yaptı.

Bölgede Gazze sorunuyla ilgili birçok ülke olduğunu ve bu ülkelerle yakın formda çalıştıklarını lisana getiren ABD Dışişleri Bakanı Blinken, Gazze’nin geleceğiyle ilgili yol haritasının belirlenmesinde bu görüşmelerin de değerli olduğunu tabir etti.

PLANDA NE VAR?

İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu kabine toplantısında hükümete sunduğu, Gazze’de atakların akabinde izleyeceği yol haritası, ‘Gazze Şeridi’nin silahsızlandırılması, İsrail’in güvenlik için hareket özgürlüğünü müdafaası ve UNRWA’nın kapatılmasını’ içeriyor. Plana nazaran İsrail, Gazze Şeridi’nde ve işgal altındaki Batı Şeria’da güvenlik ve askeri bahislerde hareket özgürlüğünü elinde tutacak, Mısır-Gazze hududunda ABD’nin uyumuyla tampon bölge oluşturarak ‘kaçakçılık girişimlerini’ önleyecek.

Netanyahu’nun hükümete sunduğu yol haritasına nazaran, Gazze’nin sivil yönetimi ise ‘yönetim maharetine sahip profesyoneller’ tarafından gerçekleştirilecek; bu bireyler ‘terörü destekleyen devlet ve oluşumlara bağlı olmayacak’ ve maaşlarını bunlardan almayacak. İsrail ayrıyeten Ramallah merkezli, Mahmud Abbas liderliğindeki milletlerarası meşruiyete sahip Filistin idaresini, ‘terörü desteklemekle’ suçlayarak, yol haritasındaki bu unsurla Gazze idaresinden uzaklaştırmayı amaçladığına işaret ediyor.

(DIŞ HABERLER SERVİSİ)