Kredi kartı düzenlemesine yönelik ‘kademeli geçiş’ önerisi

Hazine ve Maliye Bakanlığı koordinesinde ilgili bakanlıklar, kurum ve kuruluşlarının iştirakiyle yürütülen kredi kartlarıyla ilgili düzenleme çalışmaları sürüyor.

Kısa müddet evvel Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek başkanlığında toplanan Finansal İstikrar Komitesinde de tüketici kredileri başta olmak üzere kredilerdeki son gelişmeler ve finansal istikrara tesirleri ele alınmıştı.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Lideri Fatih Karahan da Enflasyon Raporu’nun tanıtımı hedefiyle düzenlenen toplantıda, “Kredi kartlarında düzenleme yapılması gerektiğini düşünüyoruz. Bu bahiste birkaç fikrimiz var, çalışmalarımız sürüyor. Makul bir evreye geldiğinde kamuoyuyla paylaşacağız.” değerlendirmesinde bulunmuştu.

Merkez Bankası, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu, Sermaye Piyasası Kurumu, bankalar ve ilgili öbür kurum ve kuruluşların görüşleri ışığında düzenlemeye son hali veriliyor. Yapılacak rötuşların akabinde düzenlemenin kamuoyuna açıklanması bekleniyor.

‘SÜRPRİZ GELİŞME DEĞİL…’

Marmara Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Burak Arzova, AA muhabirine, kredi kartlarına ait düzenlemenin sürpriz bir gelişme olmadığını, 2024 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı’nda gaye olarak bulunduğunu söyledi.

Düzenlemenin, harcamaların yavaşlatılabilmesi için birinci başta makul bir uygulama olarak göründüğünü belirten Arzova, “Eğer sert önlemler eşliğinde gelirse ekonomiyi durdurma noktasına getirebilir.” ihtarında bulundu.

Arzova, daha evvel kuyumculuğa yönelik getirilen taksit sonlandırmasının tesirlerine dikkati çekti. Türkiye iktisadının “vadeli” bir iktisat olduğuna işaret eden Arzova, tüccarların eseri alırken de satarken de vadeli süreç yaptığını, bununla da bankaların sağlamadığı finansmanı firmaların birbirlerine sağladığını lisana getirdi.

Arzova, taksit sonlandırılmasına ait de şu değerlendirmede bulundu: “Eğer bir taksit sonlandırılmasına gidilecekse bu sonlandırma daha çok lüks mal kümelerini önceliklendirmeli. Bu esnada yapılacak taksit sonlandırması, hiç taksit yapmamak ya da örneğin 8-9 taksitten bir anda 3 takside düşmek değil, kademeli bir geçişle taksit sayısını azaltarak olmalı. 8-9 taksit evvel 6-7 taksite düşürülmeli, sonraki bir vakit aralığında gerekiyorsa evvelce bildirilerek bir indirim daha yapılmalı.”

Arzova, Türkiye’de gelir seviyesi düşük kesitin alışverişlerini taksit formülüyle yaptığına dikkati çekerek, kredi kartı limitlerinde ani azalış ve sert taksit tedbirlerinin bu kısmın ömrünü etkileyeceğini anlattı.

Limit azaltımı düşünülüyorsa gelir seviyesi yüksek kesitten başlanılması gerektiğini vurgulayan Arzova, şunları kaydetti:

“Son periyotlarda kredi kartı ile alışverişlerin artmasının nedenlerinden birisi de enflasyon nedeniyle mevcut para kupürlerinin alışverişe yetmemesi. Kredi kartı ile yapılan alışveriş nakit alıma nazaran daha pahalı. Zira harcamaların neredeyse tamamı kayıt altına girmiş oluyor ve böylelikle denetim düzeneğini çalıştırmak da kolaylaşıyor. O vakit bankaların kredi kartı kullanımına ait aldıkları komite meblağlarını düşürmek ve banka/kredi kartı kullanımını iktisatta yaygınlaştırmak, kayıt dışılık ismine yapılacak en değerli çalışmalardan biri de olabilir.”

Kredi kartlarına ait düzenleme çalışmalarını tüketici dernekleri de yakından takip ediyor. Tüketiciler Konfederasyonu (TÜKON) Genel Lideri Aziz Koçal, Aralık 2023 datalarına nazaran tüketicilerin kredi kartı kullanma oranlarının yükseldiğine dikkati çekerek, “Bu durum önümüzdeki aylarda da misal durumda olacaktır” dedi.

Koçal, tüketicilerin nakit yerine kredi kartlarıyla alışveriş yapmaya yöneldiğine işaret ederek, kredi kartı taksitlerinin azaltılmasının yahut kaldırılmasının tüketicinin temel gereksinimlerinden elektronik ve beyaz eşya üzere sağlam tüketim malları alımını da etkileyebileceğini söyledi.

Yerel üretilen eserlerin kullanımını artırmak ve üreticiye dayanak için yerli üretim mallarında taksit sayılarının artırılmasının piyasalara olumlu yansıyabileceğini vurgulayan Koçal, “Temel gereksinim olmayan ithal eserlerde taksit sayısı azaltılabilir hatta kaldırılabilir. Temel muhtaçlık olmayan ithal eserlerde taksitleri azaltmak yerli üretimin güçlenmesini de sağlayacaktır.” diye konuştu.

“Kredi kartları cebimizdeki nakit para değildir”
Koçal, tüketicilerin de harcama konusunda şuurlu olmaları ve muhtaçlık fazlası eser almamaları gerektiğini belirterek, herkesin aylık bütçesini güzel ayarlaması gerektiğini tabir etti.

Kredi kartlarının gelecek aylardaki maaşın peşin harcamasını sağlayan bir araç olduğunu lisana getiren Koçal, “Kredi kartları cebimizdeki nakit para değildir. Tüketici taksitleri vaktinde ödeyemezse yüksek faizler oluşur ve icra kapılarına dayanır. Bu nedenle tüketici geleceğini bugünden harcamamalı.” değerlendirmesinde bulundu.

(EKONOMİ SERVİSİ)