Alaattin Aktaş: ‘Dolar varsayımı yapanlara büyük hizmet, seç, beğen, söyle!’

Ekonomim muharriri Alaattin Aktaş, değişken ekonomik şartlarda dolar kuru hesaplamanın zorluklarını belirtti, bahisle ilgili bir çalışmasını köşesine aktardı. Vatandaşa kahve sohbetlerinde gereç yapacağı kurlar vermek istediğini söz eden Aktaş, “Öyle hap üzere bir dolar kuru vermek pek mümkün değil. Biz bir sepete dolar kurlarını doldurduk, hangi kurun nasıl hesaplandığını da not olarak yanlarına yazdık, isteyen istediği kuru kullanır.” diye yazdı.

Aktaş’ın “Dolar kestirimi yapanlara büyük hizmet; seç, beğen, söyle!” başlıklı yazısının ilgili kısmı şöyle:

“Önce yaptığımız çalışmayı özetleyelim.

2003 yılının ocak ayını 100 kabul ederek bir endeks oluşturduk. Bu endekste TÜİK’in TÜFE ve Yİ-ÜFE serisi ile İstanbul Ticaret Odası’nın geçinme endeksi serisi yer alıyor. 2003’ün ocak ayında 100 olan endeksler, ay bazında bu yılın şubatına gelinceye kadar nasıl bir eğri çizmiş, ona baktık.

Tabii ki fiyat endeksleriyle birlikte getirdiğimiz bir bedel daha var, o da aylık ortalama dolar kuru.

2003 ocağından 2024’ün şubatına kadar olan grafik 2020 sonuna kadar neredeyse yatay ve tüm kıymetlerin yapışık seyri kelam konusu. Bu yüzde 2021 sonrasını başka bir grafik haline getirdik.

Şimdi… 2024 şubatında dolar 30.70 seviyesinde.

2003 yılının ocak ayında 1.66 olan dolar, 2024 şubatına kadar TÜFE kadar artsaydı 36.24, İTO’nun geçinme endeksi kadar artsaydı 52.08, Yİ-ÜFE kadar artsaydı 55.61 olmalıydı.

Bunlar, 2003’ün ocak ayı temel alındığında bulunan pahalar.

Peki 2021 başından bu yana olan periyodu temel alırsak nasıl bir tabloyla karşılaşıyoruz?

2020 yılının aralık ayında 7.72 seviyesinde bulunan dolar, TÜFE’ye nazaran 31.71, İTO’nun geçinme endeksine nazaran 38.82, Yİ-ÜFE’ye nazaran ise 42.78 olmalıydı.

Demek ki baz alınan tarihe nazaran çok farklı kurlar bulunabiliyormuş.

Demek ki her endekse nazaran tekrar farklı bedeller ortaya çıkabiliyormuş.

İşte iki baz tarihi, üç enflasyon oranı ve altı kur.

31.71 de var, 55.61’de…

Hangisi hakikat ya da hangisi daha gerçek?

Veya hangisi daha az yanlış?

ABD ENFLASYONU YOK!

Bu hesaplamada ABD enflasyonunun dikkate alınmadığını da vurgulamak gerek.

ABD’deki enflasyon dikkate alındığında üstte aktardığım kıymetler kesinlikle daha düşük çıkacaktı.

Ancak vatandaş dövizin ne olması gerektiği tarafındaki hesaplamasını sadece Türkiye’deki enflasyona dayandırdığı için biz de ABD enflasyonunu göz gerisi ederek bir manada olabilecek en yüksek kıymetleri ortaya koymaya çalıştık.

ABD enflasyonunu da dikkate alarak yapılacak hesaplama esasen bize gerçek kur endeksini verir. Bu hesaplamayı da tüm dövizlerin yüklü ortalamasını almak suretiyle Merkez Bankası yapıyor. Gerçek kurla ilgili son durumu bu köşede dünkü yazımda aktarmıştım.”

(EKONOMİ SERVİSİ)